اسلایدر

پاسخ اجمالی : ، موردی که از شخصی  یاری می طلبیم ، حکم واسطه را دارد که پروردگار بزرگ او را « وسیله » برآوردن برخی نیازها قرار داده است . اینگونه کمک خواهی ، در واقع ، استعانت از خداوند است زیرا او است که به این وسائل و اسباب ، هستی بخشیده است و نه شرک

پاسخ تفصیلی  : از دیدگاه عقل و در منطق وحی ، تمام انسانها بلکه همه پدیده های جهان ، همان گونه که در پیدایش خود به خدا محتاجند ، در تأثیربخشیِ

قرآن کریم در این زمینه می فرماید :

« یا أیُّها النّاسُ أنْتُمُ الْفُقَراءُ إلی اللهِ وَاللهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِید » . ( 1 )

ـ ای مردم ، شما به خدا احتیاج دارید و او بی نیاز و ستوده است .

و در جای دیگر ، همه پیروزیها را در انحصار پروردگار جهانیان دانسته و می فرماید :

« وَمَا النَّصْرُ مِنْ عِنْدِاللهِ الْعَزیْزِ الْحَکِیمْ » . ( 2 )

ـ نصرت و یاری ، تنها از جانب خدای عزیز و حکیم است .

براساس این اصل مسلّم اسلام ، ما مسلمانان در هر نماز خود ، این آیه شریفه را زمزمه می کنیم :

« إیّاکَ نَعْبُدُ وَإیّاکَ نَسْتَعِیْنُ » . ( 3 )

ـ تنها تو را می پرستیم واز تو کمک می جوییم .

اینک برای روشن شدن پاسخ سؤال فوق ، می گوییم :

یاری جستن از غیر خدا ، به دو صورت ، متصور است :

1 ـ درصورت اول آنست که بگونه ای از انسان یا پدیده دیگری استمداد نماییم که او را در اصل هستی یا عملکرد خویش ، مستقل دانسته و در یاری رساندن ، بی نیاز از خدا بپنداریم .

شکی نیست که این گونه استمداد از غیر خدا ، شرک محض است که قرآن کریم در آیه ذیل ، بی پایگی آن را رقم می زند .

« قُلْ مَنْ ذَا الَّذیْ یَعْصِمُکُمْ مِن اللهِ اِنْ أَرادَ بِکُمْ سُوءال وَأَرادَبِکُمْ رَحْمَةً وَلا یَجِدُوْن لَهُمْ مِنْ دُوْنِ الله وَلِیَّاً وَلا نَصِیْراً » . ( 4 )

ـ بگو اگر خدا درباره شما اراده عذاب نماید ، کیست که شما را از او در امان بدارد ؟ و یا اگر اراده رحمت فرماید ، ( کیست که از آن پیشگیری نماید ) و آنان برای خود ، ولی و یاوری نمی یابند .

2 ـ روش دیگر آن است که به هنگام یاری جستن از انسانی دیگر ، او را آفریده و نیازمند به خدا بدانیم که از خود ، استقلالی ندارد و تأثیربخشی وی نیز از جانب خدای بزرگ ، به منظور حل بعضی از مشکلات بندگان ، به وی عطا گردیده است .

براساس این طرز تفکر ، موردی که از وی یاری می طلبیم ، حکم واسطه را دارد که پروردگار بزرگ او را « وسیله » برآوردن برخی نیازها قرار داده است . اینگونه کمک خواهی ، در واقع ، استعانت از خداوند است زیرا او است که به این وسائل و اسباب ، هستی بخشیده و سرانجام آنان را در برآوردن نیازهای دیگران ، تأثیر و توان عطا فرموده است . اصولاً زندگی افراد بشر بر مبنای این استعانت از اسباب و مسببات ، پایه ریزی شده است ، بطوری که بدون کمک گرفتن از آنها ، زندگی انسان ، دچار آشفتگی می گردد . در اینجا نیز اگر با این دید به آنها بنگریم که عوامل تحقق یاری خدا هستند که هم اصل هستی آنها از خدا است و هم تأثیربخشی آنها از جانب او است ، این کمک گرفتن ، با توحید و یکتاپرستی هیچ برخوردی ندارد .

اگر کشاورزی موحد و خداشناس ، از عواملی ؛ مانند زمین و آب و هوا و آفتاب کمک می گیرد و می تواند دانه ها را پرورش داده و به بار بنشاند در واقع از خدا استمداد می جوید ؛ زیرا او است که به این عوامل و ابزار ، نیرو و استعداد بخشیده است .

روشن است که این استعانت ، با روح توحید و یگانه پرستی سازگاری کامل دارد . بلکه قرآن مجید ما را به اینگونه یاری جستن از پدیده هایی ( مانند پایداری و نماز ) ، فرمان می دهد آنجا که می فرماید :

« وَاسْتَعِیْنُوا بِالصَّبْر و الصَّلوةِ » . ( 5 )

ـ از پایداری و نماز ، یاری بجویید .

روشن است که صبر و پایداری کار بشراست و ما مأموریم از آنها کمک بگیریم و در عین حال ، یک چنین استعانتی ، با حصر آن به خدا درآیه « . . . وَایّاکَ نَسْتَعِیْنُ » منافاتی ندارد .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 ـ فاطر : 15

2 ـ آل عمران : 126

3 ـ حمد : 5

4ـ احزاب : 17

5 ـ مائده : 45